LANGE, DE (SAMUEL)

Gezin Samuel de Lange (Amsterdam, 17-2-1906)1

'Bücherrevisor' (accountant) Samuel was getrouwd met de niet-joodse Zeffira Titia Rensina Herwig (Amsterdam, 26-10-1908). Samuel komt op de basislijst voor als hoofd van een gezin met vier leden. Er waren dus vermoedelijk twee kinderen. De gegevens van Zeffira Herwig zijn in het 'evacuatie'-dossier te vinden op een politienotitie met namen van niet-joodse partners. Van het huishouden bestaat geen Zaandamse gezinskaart. Hun vestiging in de gemeente, op de Saenredamstraat 41, moet dus van na voorjaar 1939 zijn.

Oorlog

Het gemengd gehuwde echtpaar lijkt na het gedwongen vertrek naar Amsterdam (januari 1942) daar niet te zijn gebleven. Nadat in december 1943 de ongeveer 2500 Amsterdamse gemengd gehuwden onder de 65 waren opgeroepen voor de werkkampen werd de oproep op 29 februari 1944 aan dezelfde groep (onder 60 jaar) in 'de provincie' gericht.. Hun beoogde bestemming: vliegveld Havelte bij Meppel. Samuel de Lange hoorde bij de groep uit de provincie. Hij weigerde en dook onder in Amsterdam. Vast staat dat Samuel de Lange ook verzetswerk deed. Zijn naam komt voor op de 'Erelijst Verzet en Koopvaardij', een database vervaardigd door J.W. de Leeuw. Tijdens een razzia is hij gearresteerd en voor straf naar Westerbork gestuurd.

Nationaal Steunfonds

Op een uit 1945 daterende lijst van het Nationaal Steunfonds staat 'Mevr. de Lange' uit de 'Saenredamstr.' vermeld als iemand die voor haarzelf en drie kinderen financiële steun ontving. Het ging maandelijks om een bedrag van 200 gulden. Haar man wordt niet genoemd.  

Deportatie

Na vijf maanden Westerbork werd Samuel de Lange op 3 september 1944, in hetzelfde transport als Sara van Koningsbrugge*, Adam Pais* en Anne Frank met haar familie, naar Auschwitz gedeporteerd. Het was een van de laatste transporten die uit Westerbork vertrokken en het laatste naar Auschwitz. Vanuit Auschwitz, dat vanaf de laatste maanden van 1944 met behulp van 'doodsmarsen' ontruimd werd, kwam Samuel de Lange (38) in het Duitse Dachau terecht. Daar bezweek hij op 28 januari 1945.

Vervolg

Peter Heere beschrijft hoe Zeffira de Lange-Herwig in juli 1945 in Het Parool een advertentie plaatste, waarin zij inlichtingen vroeg over haar man. Na een eerdere foutieve melding over zijn overlijden in Stutthof (15-11-1944) vernam zij van het Rode Kruis dat haar man in januari 1945 in Dachau was ge-storven.2 De doorgaans betrouwbare website van de Oorlogsgravenstichting houdt vast aan de overlijdensdatum in Stutthof. Een persoon met dezelfde naam, op 2 januari 1915 geboren in Groningen, stierf volgens www.ogs.nl op 7 februari 1945 in Dachau.