Zaandam > Nederlandse jood van de evacuatie op 17 januari 1942

SPEIJER (ELKAN)


Gezin Elkan Speijer (Amsterdam, 8-7-1914)1

 

Elkan werkte als magazijnbeheerder of winkelbediende en woonde in de vrij nieuwe G. van Heijningenstraat 8. Hij was getrouwd met de niet-joodse Bertha Carolina Mauer (Amsterdam, 21-4-1910). Haar naam is moeilijk leesbaar op een politienotitie over 'arische' wederhelften. Volgens de aanvullende lijst waren er drie personen in huis. De derde was vermoedelijk een kind.

 

Verwarring

Gemengd gehuwde mannen (gezinshoofden) staan op de basislijst van de jodenevacuatie. Elkan Speijer niet. Zijn naam verschijnt na een opsomming van gemengd gehuwde vrouwen met die van vier vergeten Duitse joden onderaan de Weitere Aufstellung. Mogelijk had men zijn naam verward met die van Jakob Speijer. Beiden moeten naar Amsterdam vertrekken.

 

Vervolg

Het gezin Speijer onderging de antisemitische maatregelen die voor gemengd gehuwden golden, maar overleefde de oorlog.

 

1 Weitere Aufstellung nr. 19 (3 pers.); Evacuatierapporten

 


Laatste bewerkingsdatum: 2009-08-25


Zaandam 1940

 

17 januari 1942

De laatste naam op het 'evacuatie'-lijstje van politieagent H. is van een gemengd gehuwde Nederlandse vrouw. Die is doorgestreept. De voorlaatste naam is E. Speijer. Hij moet als joods gezinshoofd, hoewel ook gemengd gehuwd, op 17 januari 1942 met vrouw en kind Zaandam verlaten. Dat gebeurt, na inlevering van de huissleutels en een inventarislijst van de weinige bagage. De naam Elkan Speijer staat op de lijst van 'Mischehen' die hun meubels in Zaandam hebben achtergelaten. Achteraf blijkt dat zij of hun partners (van wie sommigen intussen gescheiden zijn) recht hebben op hun meubels. Bij Elkan Speijer staat genoteerd: "Wohnung ist so gut wie leer. In Auftrag SS-Hauptsturmführer Wörlein freigegeben." Vermoedelijk houdt dit in, dat het echtpaar mag beschikken over wat er aan inboedel over is. De naam E. Speijer komt niet voor op de inboedelrekening van de Zentralstelle.